Heroji i heroine velikih ratova – šetnja Novom grobljem u sklopu Dana Evropske baštine 2017 godine


24 septembra 2017. godine  održana je druga tematska šetnja Novim grobljem u sklopu ovogodišnje manifestcije Dani Evropske baštine pod nazivom „Heroji i heroine velikih ratova".  Veliki rat, kao i sukobi koji su mu prethodili i usledili, rasvetljavaju jednu širu sliku ljudi koji su postali svedočanstva hrabrosti i požrtvovanja i koji su uprkos teškim iskušenjima ostali dosledni u svojoj čestitosti, rodoljublju i poštenju. Postioci su imali prilike da čuju zanimljiva kazivanja i vide poslednja počivališta značajnih, ali i manje poznatih velikana 1. Svetskog rata: Vojislava Tankosića, serdar Janka Vukotića, Nikole Pašića, diplomate Milenka Vesnića, generala Miloša Vasića, vojvode Živojina Mišića, diplomate Nikiolaja Hartviga, vojvode Radomira Putnika, majora Dragutina Gavrilovića, kao i manje poznatnih heroja Velikog rata, čiji su posmrtni ostaci smešteni u Spomen - kosturnici branilaca Beograda iz 1915 godine. Pored priče o neprevaziđenoj  heroini Prvog svetskog rata Milunki Savić, posetioci su mogli da čuju priče o  još dve žene učesnice Prvog svetskog rata: Sofiji Jovanović, pripadnici  komitske čete Vojvode Voje Tankosića, učesnice Prvog i drugog Balkanskog i Prvog svetskog rata - 13 puta odlikovanoj i Nataliji Bjelajac (inače Slovenki Antoniji Javornik), naredniku srpske vojske i bolničarki, učesnici Cerske bitke i nosiocu 12 odlikovanja.

Ono što je ovu šetnju izdvojilo od prethodnih je zanimljiva i potresna priča o nekim, gotovo zaboravljenim junacima ilegalnih pokreta otopora u okupiranom Beogradu. Poseban kuriozitet je bila posta grobu Miladina Zarića, učitelja, čiji je podvig insprisao scenaristu kultne serije „Otpisani". Miladin  Zarić je bio učitelj, učesnik balkanskih i prvog svetkog rata i nosilac više odlikovanja. Tokom 2. Svtskog rata,  Zarić je živeo u stanu u Karađorđevoj ulici broj 69  i te ratne, 1944. godine posmatrao kako Nemci prilikom povlačenja pokušavaju da miniraju Stari Savski most. Kada je nakon nekoliko dana borbi u blizinu došla sovjetska vojska, a glavnina nemačkih trupa se povukla, 20. oktobra ujutro Miladin Zarić je izašao iz skloništa i pronašao grupu svojetskih vojnika. Sa njima se uputio prema  mostu, međutim, pošto je samo on znao položaj detonatora i žica, sâm se popeo na most, uzeo ašov koji je ležao kraj jednog mrtvog nemačkog vojnika i njime prekinuo detonatorsku žicu koja je već bila zapaljena. Tako je Stari Svski most, postao jedan od dva veliki mosta u Evropi koji Nemci nisu uspeli da sruše prilikom povlačenja.