Na Novom groblju obeležen Dan primirja u Prvom svetskom ratu


11.11.2017. godine na Novom groblju u Beogradu je državnom ceremonijom uz prisustvo diplomatskog kora i predstavnika vojnih izazlanstava obeleženo 99 godina od zaključenja primirja u Prvom svetskom ratu. Centralnu državnu manifestaciju polaganja venaca i odavanja počasti kod spomen kosturnice branilaca Beograda (1914-1918) u ime Vlade Srbije predvodio je ministar za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja, Zoran Đorđević.

Dan primirja u Prvom svetskom ratu obeležava se svake godine 11. novembra, u znak sećanja na primirje zaključeno između saveznika i Nemačke, koje je u isto vreme označilo i prestanak neprijateljstava i kraj rata. Ovaj datum se obeleževa kao nacionalni praznik u mnogim savezničkim državama, kao sećanje na poginule u toku Velikog rata.

Primirje je potpisano je u železničkom vagonu u Kompijenu u Francuskoj, a prekid neprijateljstva je stupio na snagu 11. novembra 1918. godine - jedanaestog časa, jedanaestog dana, jedanaestog meseca. Zaraćene strane u Prvom svetskom ratu mobilisale su oko 70 miliona vojnika, a prema nekim procenama stradalo je približno 20 miliona ljudi. Tokom ratnih operacija i zločina neprijateljskih trupa u Srbiji tokom Prvog svetskog rata stradalo je između 1.100.000 i 1.300.000 stanovnika, što je činilo gotovo trećinu ukupnog stanovništva, ili oko 60% muške populacije.

 

Državna ceremonija započeta je polaganjem venaca i odavanjem počasti na vojnom groblju Komonvelta, nakon čega je usledila centralna manifestacija kod Spomen kosturnice branilaca Beograda (1914-1918). Vence su položili i poštu odali ministar za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja, predstavnici Ministarstva odbrane i Vojske Srbije, Ministarstva unutrašnjih poslova, grada Beograda, diplomatskog kora i  vojnih izaslanstava u Beogradu, kao i predstavnici udruženja za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova Srbije. Nakon ceremonije polaganja venaca i crvenih ruža, prisutnima se obratio ministar za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Zoran Đorđević, nakon čega je upriličen  kratak kulturno  umetnički program.

Ceremonija je nastavljena polaganjem venaca kod Ruske kosturnice (Spomenik ruske slave). Nakon osvećenja kosturnice, pristupilo se ceremoniji polaganja venaca i odavanja počasti.

Obeležavanje Dana primirja u Prvom svetskom ratu je završeno ceremonijom odavanja počasti i polaganja venaca na Francuskom vojnom groblju. U ime grada Beograda, venac na francuskom vojnom groblju položio je gradski menadžer Goran Vesić. Kao deo programa, hor učenika francuske škole iz Beograda je izveo prigodne melodije na srpskom i francuskom jeziku. Zatim su pročitana imena dvadeset francuskih vojnika poginulih za vreme Prvog svetskog rata koji su sahranjeni na francuskom vojnom groblju, kao i imena tri francuska vojnika nastradala u mirovnim misijama u toku prethodne godine.

Prema odredbama Versajskog ugovora, brigu o vojničkim grobljima nezavisno od vere i nacije morale su da preuzmu države na čijim teritorijama su se nalazile. Na osnovu uredbe donete od strane kraljevine SHS 1919. godine, Beogradska opština je obezbedila zemljište za francusko, italijansko, austrougarsko i bugarsko vojno groblje. Groblja su uredile njihove matične države u periodu između 1928 i 1934. godine. Od svog formiranja pa do danas, inostrana vojna groblja predstavljaju zasebne i eksteritorijalne celine u okviru kompleksa Novog groblja u Beogradu.