Satkane od duše i uma – u Nedelji otkrivanja evropskih grobalja (2.6.2019. godine)


Na inicijativu Udruženja kulturno značajnih grobalja Evrope (ASCE - Association of Significant Cemeteries of Europe), sedmica koja zaključuje mesec maj se tradicionalno, širom Evrope, obeležava kao Nedelja otkrivanja evropskih grobalja (WDEC - Week of Discovering European Cemeteries) koja ima za cilj da kroz niz inicijativa podstakne građane da razumeju vrednosti, umetničke domete i raznosvrsnost funerarnog nasleđa. Novo groblje u Beogradu, koje je svojom rafiniranom i visokim umetničkim dometima uvršteno u redovne članice ASCE i program Evropske rute grobalja, aktivno učestvuje organizovanim tematskim šetnjama i interaktivnim prezentacijama sa idejom približavanja svoje baštine i unapređenju znanja o funerarnim prostorima kao prvoklasnim prostorima sećanja neiscrpnih kulturno - turističkih resursa.

U sklopu obeležavanja ove značajne sedmice, 2.06.2019. godine održana je još jedna veoma posećena šetnja kroz sasvim poseban Muzej na otvorenom, kako sa ponosom nazivamo ovu neuporеdivu kulturno - istorijsku riznicu našeg grada. Kao i do sada veliki broj naših sugrađana se pridružio ovoj intrigantnoj tematskoj šetnji posvećenoj umnim ženama slobodnog duha koje su, svaka u svojoj oblasti pomerale granice, boreći se sa predrasudama, nerazumevanjem i ograničenjima koje je nametala sredina i vreme u kome su živele. Kroz nadahnuta kazivanja naše koleginice Violete Obrenović, posetioci mogli da se položajem žena u patrijarhalnoj Srbiji, kao i upoznaju sa životnim pričama mnogih izuzetnih žena kao što su:

Teodora Korać (kćer trgovca Ilije Koraća koja je sirotim devojkama davala miraz od hiljadu dinara da se udaju za mladiće, članove trgovačke omladine i tako pomagala mladim parovima da započnu zajednički život), Katarina Konstatinović, jedna od najlepših i najobrazovnijih žena svog vremena, nesuđena supruga princa Miahila Obrenovića, koja je bez sopstvenog poroda, usvojila Delfu Ivanić, kasnije jednu od osnivača "Kola Srpskih sestara", Nadežda Petrović, slikarka i drobrovoljna bolničarka tokom 1. Svetskog rata, "Srpska Sara Brenar", glumica Milka Grgurova, čiji su talentat i lepotu opevali srpski romantičari, kao i njena nešto mladja, ali ne manje talentovana nasledinica, prelepa glumica Vela Nigrinova, a tu su i ratnice, heroine Balkanskih i 1. Svetskog rata Natalija Bjelajac i Sofija Jovanović, kao i prva bibliotekarka i novinarka u Srbiji, začetnica modernog plesa Maga Magazinović i mnoge druge.

Posebno interesantna ličnost, čiju životnu priču su posetioci mogli da čuju je upravnica Više ženske škole u Beogradu Katrarina Milovuk, o kojoj se danas nažalost malo zna, a koja je prokričila put novoj, ženskoj intelektualnoj eliti, koja će se svrstati u prve redove borbe za prava žena u patrijarhalnoj Srbiji. Za Katarinu Milovuk se se govorilo "da se u Srbiji reč njena reč ceni odmah posle Mitropolitove", a iz njene škole izašle su između ostalih, Maga Magazinović, Nadežda Petrović, Milka Grgurova, kao i buduća srpska kraljica Draga Mašin. Priča se da je kralj Milan u šali govorio kako u Srbiji nije retkost imati dve tašte i da je "Milovukovica" neosporna duhovna svekrva i tašta u stotinama kuća.